Dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung trong gần một năm vừa qua đã phát triển vô cùng nhanh chóng, cùng với sự tham gia của hàng trăm nghìn người tiêu dùng và hàng nghìn nhà cung cấp dịch vụ. Ngoài các mặt tốt thì thời gian gần đây Loại hình thương mại điện tử mua chung đã bắt đầu xuất hiện nhiều vấn đề.
Web mua chung mọc như nấm sau mưa
Dù mới xuất hiện tại thị trường Việt Nam gần hai năm qua, dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung (Groupon) đã tăng trưởng mạnh với sự ra mắt của gần 100 trang web như VNdoan.com, Nhommua.com, Cungmua.com, Deal.zing.vn…, bán hàng chủ yếu ở các thành phố lớn như: Hà Nội, Sài Gòn và Ðà Nẵng. Ðặc trưng của hình thức mua chung là một nhóm khách hàng cùng đăng ký mua một loại dịch vụ thông qua một trung gian trong một thời gian giới hạn để được hưởng giá thấp. Mức giảm giá các sản phẩm và dịch vụ thông thường từ 20% đến 80%, một số dịch vụ và sản phẩm có thể giảm giá đến 98%. Các dịch vụ được bán cực kỳ đa dạng và phong phú như: thời trang, suất ăn, dịch vụ chăm sóc sắc đẹp… Theo thống kê ở web mua chung lớn thứ ba Việt Nam muachung.vn, khối lượng dịch vụ và sản phẩm bán ra đã đạt mức gần 121 tỷ đồng thông qua mô hình mua chung và tổng số tiền khách hàng đã được lợi là hơn 62 tỷ đồng. Bình quân mỗi 24h, 1 website có tối thiểu một dịch vụ mới được rao bán.
Không ít người đã hình thành sở thích “rình rập” voucher để tránh bỏ qua những cơ hội mua hàng thu hút. Bà Nguyễn Thu Huệ (đường Trần Nhân Tông, quận Hoàn Kiếm) chia sẻ: “Từ lúc biết đến dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung, hầu như mỗi hôm tôi đều phải vào các trang ấy một lần xem có dịch vụ hay sản phẩm gì hấp dẫn, chiết khấu nhiều để mua sắm. Các chị đồng nghiệp cũng hay rủ nhau mua voucher để đi liên hoan chung, khá kinh tế”.
Khách hàng muốn mua chung phải hoàn thành các thủ tục đăng ký mua, đến lúc đạt số người cần thiết sẽ được đơn vị trung gian giao các coupon rồi thanh toán với website trung gian qua các hình thức như bằng tiền mặt, thẻ mua hàng (do website trung gian phát hành), hoặc qua thẻ ngân hàng… Người mua mang các coupon này đến địa chỉ bán sẽ được sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ đó. Với loại hình thương mại điện tử mua chung, người tiêu dùng được nhận mức giá giảm, bớt công sức di chuyển, được tiếp cận rất nhiều thông tin chi tiết về dịch vụ qua website trung gian… Chỉ xét riêng tỉ lệ giảm giá cao đã đủ quyến rũ nhiều người, đặc biệt là các bạn học sinh sinh viên và nhân viên văn phòng, giữa lúc nhiều mặt hàng tăng giá như bây giờ. Với những dịch vụ đặc biệt, nhiều người săn, việc bán ra hàng nghìn voucher chỉ mất vài giờ và rất mau chóng được treo biển hết hàng. Thí dụ như coupon giải trí ở thắng cảnh Sa Pa với tỉ lệ chiết khấu giảm 57% tại trang web Mua Chung, chỉ trong hơn bốn giờ đã được 2.000 người đăng ký mua.
Mua chung: Giá bèo, chất lượng cũng bèo?
Tuy nhiên, sau thời gian phát triển nóng, loại hình thương mại điện tử mua chung này gặp rất nhiều lời chê trách của người tiêu dùng. Trên các website mua chung, nhiều khách hàng than phiền về sự chậm chạp khi giao voucher. Theo quy định, các voucher được giao trong vòng hai ngày sau khi khách đặt mua nhưng sự chậm chạp là chuyện thường ngày ở huyện. Phía site trung gian biện hộ rằng, do lượng khách đặt quá nhiều trong 1 khoảng thời gian ngắn, nên nhân viên giao voucher không thể đáp ứng kịp. Ở một phương diện khác, cách phục vụ người tiêu dùng sử dụng coupon của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hoặc sản phẩm cũng khiến rất nhiều người mua khó chịu.
Anh Nguyễn Duy Linh (ở phố Hàng Đường, quận Hoàn Kiếm) chán ngán: “1 lần tôi mua hai coupon mua chung ở 1 nhà hàng lẩu. Khi mới tới tiệm, nhân viên cực kỳ niềm nở đón chào, nhưng khi mình đưa phiếu giảm giá ra thì họ thay đổi hẳn thái độ, phục vụ qua loa, đồ ăn thì lèo tèo, không như ảnh đăng trên web mua chung”. Anh Vương (30 tuổi, ở phố Quang Trung, quận Hai Bà Trưng) phẫn uất kể lại: “Tôi mua chung phiếu spa giảm giá. Chúng nó bắt phải gọi điện book chỗ trước. Tôi a lô và bọn họ hẹn nửa tháng sau mới đến lượt vì cửa hàng đông khách. Tuy nhiên một người bạn của tui có ghé đó thì cho biết, cửa tiệm vắng tanh, nhân viên lắm đứa ngồi chơi suông”. Ngoài ra nhiều dịch vụ còn bị đưa giá lên cao, cho nên sau khi giảm vẫn tương đương hoặc chỉ giảm một ít so với giá trị thực của sản phẩm. Một số khách hàng cho rằng, đây là một cách lừa người tiêu dùng, để hấp dẫn khách của các cơ sở làm ăn không đàng hoàng qua những trang web mua chung.
Phía site mua chung cho biết, trước thời điểm bán voucher cho người mua, thanh tra đã khảo sát chất lượng dịch vụ hay sản phẩm và giá thị trường để mang lại cho người mua thông tin chân thực nhất. Tuy thế, việc kiểm tra các dịch vụ và sản phẩm của nhà cung cấp là rất khó đối với website trung gian. Thêm vào đó, nhiều công ty trung gian muốn có thêm nhiều đối tác nên đã “nhắm mắt làm ngơ” và cẩu thả trong quy trình làm việc với đối tác. Kẻ thiệt hại trước tiên là khách hàng coupon. Tuy vậy về lâu về dài, việc này lại ảnh hưởng đến chính uy tín của site mua chung và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ.
Dù mua chung là 1 loại hình thương mại điện tử tiên tiến, hiện đại, nhiều thế mạnh và là xu hướng phát triển không thể đảo ngược, nhưng nếu chẳng giữ được lòng tin nơi người tiêu dùng thì cực kỳ khó phát triển bền vững. Vì thế, trong quá trình giao dịch, cả phía doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, công ty mua chung và người mua phải cân bằng được quyền lợi giữa các bên. Về phía khách hàng, lúc mua chung nên chọn website mua chung có tín nhiệm , rà soát kỹ các điều khoản, lợi ích và hạn chế khi tham gia . Nhà cung cấp dịch vụ, phải thể hiện sự tôn trọng người mua và phục vụ khách hàng theo các điều khoản đã cam kết.
Mình đang viết các bài báo về ngành mua chung ở Việt Nam Nếu các bạn đọc quan tâm có thể đọc tại link bên dưới:
Mua chung có thực sự hấp dẫn?
